,

Ψωριαση

Η 29η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης» το 2004, με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ψωρίασης. Στόχος της Παγκόσμιας Ημέρας Ψωρίασης είναι να ενημερώσει ασθενείς, ιατρούς και κοινό και να αυξήσει την επίγνωση για την ασθένεια, ώστε να δώσει στους ασθενείς που πάσχουν από Ψωρίαση την προσοχή και την κατανόηση που τους αξίζει.

Τα μηνύματα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψωρίασης είναι: «Η ψωρίαση δεν είναι μεταδοτική» και «Από ψωρίαση μπορεί να προσβληθεί οποιοσδήποτε». 

 

Παρότι αναφέρεται ήδη από την αρχαιότητα, η Ψωρίαση παραμένει από πολλές απόψεις μια κρυφή ασθένεια και πολλές διαστάσεις της παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό. Μια κοινή παρανόηση είναι αυτή μεταξύ της Ψωρίασης, που είναι ασθένεια του ανοσοποιητικού συστήματος, και της Ψώρας που είναι μια μεταδοτική δερματική παρασιτική λοίμωξη. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί να πιστεύουν λανθασμένα ότι η Ψωρίαση είναι μεταδοτική. Προσβάλλει περίπου το 2% του πληθυσμού παγκοσμίως.

 

Η κοινωνική απομόνωση αποτελεί συχνό πρόβλημα των ασθενών με ψωρίαση, αφού το 26% των ασθενών δηλώνουν ότι κατά τη διάρκεια της έξαρσης της νόσου κάποιοι άνθρωποι αποφεύγουν να έρθουν σε επαφή μαζί τους, ενώ το 20% αισθάνθηκαν έντονη κοινωνική απομόνωση όταν τους ζητήθηκε να αποχωρήσουν από κοινόχρηστους χώρους, όπως από την πισίνα, το κομμωτήριο και το γυμναστήριο. Είναι υποχρεωμένοι να εξηγούν τη φύση της παθήσεώς τους σε άλλους ανθρώπους μία με δύο φορές την εβδομάδα εάν πάσχουν από ήπια ψωρίαση, έως και μία με δύο φορές ημερησίως εάν πάσχουν από κάποια βαριά μορφή της νόσου.

 

Η Ψωρίαση είναι μια χρόνια δερματοπάθεια, μια δυσλειτουργία, η οποία επιδρά στο δέρμα και τις αρθρώσεις. Χαρακτηρίζεται από αλλοιώσεις του δέρματος, με πιο συχνή εκδήλωση τις φλεγμονώδεις, ερυθηματώδεις πλάκες, οι οποίες καλύπτονται από αργυρόλευκες φολίδες. Οι πλάκες σχηματίζονται καθώς μια μεγάλη ποσότητα δερματικών κυττάρων συγκεντρώνεται στο συγκεκριμένο σημείο και το δέρμα παίρνει ένα ασημί ή άσπρο χρώμα. Εμφανίζονται συχνά στους αγκώνες και τα γόνατα, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και στο κεφάλι ή τα γεννητικά όργανα. Επιδρά συχνά στα νύχια των χεριών και των ποδιών (ψωριασική δυστροφία των νυχιών).

 

Υπάρχουν πολλές μορφές ψωρίασης.

•Η πιο συνηθισμένη είναι η κατά πλάκας ψωρίαση (κοινή ψωρίαση), η οποία εμφανίζεται στο 80% περίπου όλων των ασθενών με ψωρίαση. 

•Η σταγονοειδής (παρατηρούνται πολλαπλά, υπό μορφή σταγόνας, κόκκινα στίγματα κυρίως στον κορμό, τα άνω και κάτω άκρα).

•Η φλυκταινώδης (παρατηρούνται φυσαλίδες με υγρό που περιβάλλονται από κόκκινο δέρμα κυρίως σε παλάμες και πέλματα).

•Η ερυθροδερμική (το δέρμα σχεδόν σε όλο το σώμα είναι κόκκινο, σαν καμένο και ξεφλουδίζει). 

 

Η Ψωρίαση μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή των αρθρώσεων, γνωστή και ως Ψωριασική Αρθρίτιδα. Το 10-30% των ασθενών με ψωρίαση, ανεξάρτητα από το μέγεθος της προσβεβλημένης επιφάνειας, αναπτύσσουν ψωριασική αρθρίτιδα σε διάστημα 1-10 ετών μετά την εμφάνιση της δερματικής βλάβης. 

 

Τι είναι:

Το δέρμα αποτελείται από την επιδερμίδα, το χόριο και την υποδερμίδα. Η επιδερμίδα αποτελείται κυρίως από κερατινοκύτταρα (κύτταρα τα οποία σχηματίζουν την κεράτινη στιβάδα που προστατεύει το δέρμα), από μελανοκύτταρα (κύτταρα τα οποία παράγουν τις χρωστικές που ευθύνονται για το μαύρισμα), καθώς και από κύτταρα Langherans τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στην προστασία του ανοσοποιητικού συστήματος και στις νευρικές απολήξεις που συνδέονται απευθείας με το κεντρικό νευρικό σύστημα και ελέγχουν την πλειοψηφία των λειτουργιών του δέρματος. 

 

Στην περίπτωση της ψωρίασης η επιδερμίδα ανανεώνεται υπερβολικά γρήγορα (τέσσερις με έξι φορές πιο γρήγορα συγκριτικά με το υγιές δέρμα). Το γεγονός αυτό οφείλεται στο μη φυσιολογικό πολλαπλασιασμό των κερατινοκυττάρων της επιδερμίδας, τα οποία παράγουν κακής ποιότητας κερατίνη, με αποτέλεσμα την εμφάνιση λεπιών. Τα κυριότερα κύτταρα του χορίου, οι ινοβλάστες, ελέγχουν την ανανέωση των κερατινοκυττάρων.  Ωστόσο, στην περίπτωση της ψωρίασης ο έλεγχος αυτός είναι προβληματικός. 

 

Που οφείλετε:

Η ψωρίαση είναι μια πολύ-παραγοντική πάθηση που μπορεί να οφείλεται σε γενετικούς, ανοσολογικούς, περιβαλλοντικούς και ψυχολογικούς παράγοντες.

 

– Σημαντικό ρόλο παίζουν οι γενετικοί παράγοντες, αφού το 1/3 των ασθενών έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό, με ένα ή περισσότερα μέλη της οικογένειάς τους να πάσχουν από κάποια μορφή ψωρίασης. Η υπάρχουσα γνώση σχετικά με τα γονίδια που συνδέονται με την ψωρίαση είναι προς το παρόν ελλιπής. Ωστόσο, έρευνες σε οικογένειες ατόμων με ψωρίαση έχουν δείξει ότι υπάρχουν χρωμοσωμικές περιοχές που συνδέονται με την ασθένεια.  Οι συγκεκριμένες ομάδες γονιδίων που προκαλούν φλεγμονή στο δέρμα ποικίλλουν από οικογένεια σε οικογένεια και από ασθενή σε ασθενή.  Επίσης, δεν είναι σίγουρο ότι κάποιος που έχει το γονίδιο της ψωρίασης θα εμφανίσει ψωρίαση!

 

Ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες όπως οι αυτόχθονες Αμερικανοί από τις Άνδεις και οι Εσκιμώοι δεν προσβάλλονται από την ψωρίαση. Το γεγονός αυτό ενδεχομένως να οφείλεται σε γενετικές διαφορές παράλληλα με διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

 

-Η ψωρίαση αποτελεί πρωτίστως ανοσολογικό νόσημα, που σημαίνει ότι σχετίζεται με το αμυντικό σύστημα του οργανισμού, το οποίο φαίνεται να είναι «λανθασμένα» ενεργοποιημένο στην ψωρίαση, με αποτέλεσμα να αναγκάζει τα κύτταρα του δέρματος να ωριμάσουν και να πολλαπλασιαστούν πιο γρήγορα και κατόπιν να συσσωρεύονται στα ανώτερα στρώματα του, δημιουργώντας τις ψωριασικές «πλάκες». Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος (Τ-λεμφοκύτταρα), φτάνουν με την κυκλοφορία του αίματος σε κάποιο σημείο του δέρματος, δημιουργούν μια τοπική φλεγμονή και με τις ουσίες που παράγουν διαταράσσουν τον φυσιολογικό κύκλο των κυττάρων του δέρματος. 

 

-Στους ασθενείς με γενετική προδιάθεση στην ψωρίαση, η ασθένεια μπορεί να πυροδοτηθεί από ενδογενείς και εξωγενείς περιβαλλοντικούς παράγοντες. Το σύνολο των παραγόντων αυτών μπορεί να επιταχύνει την ανανέωση του δέρματος. 

 

Στους εξωγενείς παράγοντες συμπεριλαμβάνεται:

•η αλλαγή εποχής 

•και η τριβή που προκαλούν τα ρούχα στο δέρμα. 

 

Στους ενδογενείς παράγοντες συμπεριλαμβάνεται η συναισθηματική πίεση, ορισμένα φάρμακα και οι μολυσματικές ασθένειες.:

•Οι βήτα-αποκλειστές, το λίθιο και οι κινολόνες είναι μερικά από τα φάρμακα που σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρούνται ύποπτα για την εκδήλωση της ασθένειας. Η ξαφνική διακοπή της θεραπείας με κορτικοειδή μπορεί επίσης να επιδεινώσει την ψωρίαση. 

•Στα παιδιά, η σταγονοειδής ψωρίαση συνήθως οφείλεται σε στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις.

•Το άγχος συχνά σχετίζεται με την εμφάνιση των εξανθημάτων της ψωρίασης.

•Ορισμένες συνήθειες στον τρόπο ζωής αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης της ψωρίασης. Αυτό σχετίζεται κυρίως με το κάπνισμα. 

•Η κατανάλωση αλκοόλ. 

•Η παχυσαρκία.

 

Η ψωρίαση δεν είναι απειλητική για τη ζωή και ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Κατά συνέπεια, η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας είναι στην κρίση του ασθενούς και του δερματολόγου του. 

Θεραπεία:

Οι θεραπευτικές μέθοδοι που εφαρμόζονται στην ψωρίαση περιλαμβάνουν τοπικές θεραπείες (εφαρμογή φαρμάκων στο δέρμα), φωτοθεραπείες (χρήση υπεριώδους ακτινοβολίας με ή χωρίς φάρμακα από το στόμα), συστηματικές θεραπείες (φάρμακα από το στόμα) και, τα τελευταία χρόνια, τα φάρμακα βιοτεχνολογίας, τους βιολογικούς παράγοντες (φάρμακα σε ενέσιμη μορφή).

 

Η θεραπεία της ψωρίασης είναι εξατομικευμένη, αφού οι ασθενείς διαφέρουν στον τύπο, τη σοβαρότητα και στην ανταπόκριση στη θεραπεία. Αυτό οφείλεται στη φύση της νόσου, η οποία χαρακτηρίζεται από μια απρόβλεπτη πορεία.

 

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη θεραπευτική επιλογή είναι ο τύπος της ψωρίασης, η σοβαρότητα της νόσου, η εντόπιση του ψωριασικού εξανθήματος, η ηλικία, το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, η συναισθηματική κατάσταση του ασθενούς σε σχέση με το νόσημά του και η επίδραση στην ποιότητα ζωής του.

 

Η τοπική θεραπεία περιλαμβάνει κερατολυτικές και ενυδατικές ουσίες, κορτικοστεροειδή ποικίλης ισχύος, και τους αναστολείς της καλσινευρίνης pimecrolimus και tacrolimus.

 

Η φωτοθεραπεία περιλαμβάνει τις μεθόδους των Goeckerman και Ingram, τη φωτοχημειοθεραπεία με PUVA, ή UVB στενής ή ευρείας δέσμης και τη θεραπεία με ακτίνες λέιζερ.

 

Η συστηματική αγωγή επιλέγεται όταν η απάντηση της νόσου στην τοπική θεραπεία ή φωτοθεραπεία είναι πτωχή, όταν έχει συμπληρωθεί η επιτρεπόμενη δόση υπεριώδους ακτινοβολίας, όταν η νόσος καταλαμβάνει ποσοστό μεγαλύτερο του 15% της επιφάνειας του σώματος, όταν η μορφή της ψωρίασης είναι σοβαρή (φλυκταινώδης, ερυθροδερμική) και, τέλος, όταν η επίδραση της πάθησης στην ποιότητα ζωής είναι σημαντική. Η συστηματική αγωγή έχει αποδειχτεί αποτελεσματική σε θεραπείες μικρής διάρκειας. Σε θεραπείες μεγάλης διάρκειας οι ανεπιθύμητες ενέργειες οδηγούν σε διακοπτόμενη χορήγηση ενός φαρμάκου, εναλλασσόμενη χορήγηση φαρμάκων ή σε συνδυασμό διαφόρων φαρμάκων. 

 

Τα τελευταία χρόνια έχουν παρασκευαστεί νέα φάρμακα με βιοτεχνολογικές μεθόδους, τα οποία έχουν εξειδικευμένη δράση, δράση δηλαδή έναντι ορισμένων πρωτεϊνών που παίζουν μικρότερο ή μεγαλύτερο ρόλο στην παθογένεση της ψωρίασης. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται υποδόρια ή ενδοφλέβια και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά και ασφαλή. Φαίνεται, μάλιστα, ότι μπορούν να προσφέρουν σημαντική ύφεση της νόσου για μακρότερα χρονικά διαστήματα.

 

Ορισμένες εναλλακτικές θεραπείες θεωρούνται γενικά ασφαλής, και μπορεί να είναι χρήσιμη σε μερικούς ανθρώπους στη μείωση των σημείων και συμπτωμάτων, όπως ο κνησμός και απολέπιση. 

 

•Το ζελέ από το εσωτερικό των φύλλων από τα φύλλα του φυτού Αλόη Βέρα, μπορεί να μειώσει την ερυθρότητα, την απολέπιση, τον κνησμό και την φλεγμονή. Μπορεί να χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε τον ζελέ αρκετές φορές την ημέρα για ένα μήνα ή περισσότερο για να δείτε τυχόν βελτιώσεις στο δέρμα σας. 

•Τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή που σχετίζεται με την ψωρίαση, παρόλο που υπάρχουν μικτά αποτελέσματα από τις μελέτες. 

•Υπάρχει ευρεία αποδοχή και μελέτες που να υποστηρίζουν τα οφέλη του ηλιακού φωτός στην ψωρίαση ιδιαίτερα αν συνδυάζεται με την κολύμβηση στη θάλασσα (αλμυρό νερό). 

•Γαϊδουράγκαθο – Milk thistle-  έχει αποδειχθεί ότι έχει αντιφλεγμονώδη δράση και προστατεύει το συκώτι. 

 

Σας προτείνουμε Omega – 3 Fish oils (Lifeplan), Milk Thistle (Lifeplan), Aloe Vera gel (Ransom). 

 

Πηγές: http://www.psorinfo.gr,  http://www.psorinfo.com/psoriasis-diet.aspx?ID=2057

http://farmakopoios.blogspot.com/2011/05/blog-post_08.html

http://www.mayoclinic.com/health/psoriasis/DS00193/DSECTION=alternative-medicine

http://www.psoriasi.gr/p_lm_2.htm

 

Επιμέλεια Δέττη Χριστοφίδου