,

Ροχαλητο και συνδρομο υπνικης απνοιας

Περίπου το 40% των ανδρών και 25% των γυναικών ροχαλίζουν σε καθημερινή βάση. Στο παρελθόν δεν θεωρούνταν τίποτε άλλο παρά μία ακουστική ενόχληση που κρατούσε ξύπνιο το έτερο ήμισυ. Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι μπορεί να εξελιχθεί σε σύνδρομο υπνικής άπνοιας. Γι’ αυτό εάν γνωρίζετε ότι ροχαλίζετε θα πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό, διότι είναι περισσότερο δικό σας πρόβλημα, παρά αυτού που βρίσκεται δίπλα σας στο κρεβάτι.

 Που οφείλεται το ροχαλητό:

Κατά τη διάρκεια του ύπνου ο αέρας εισέρχεται από τη μύτη ή το στόμα και περνά ανάμεσα από τη μαλακή υπερώα στους πνεύμονες. Το πίσω μέρος του στόματος, όπου η γλώσσα και το ανώτερο τμήμα του λαιμού ενώνεται με τη μαλακή υπερώα και τη σταφυλή, δονείται. Εάν η περιοχή αυτή δονείται αρκετά ο αεραγωγός αυτός στενεύει ή κλείνει. Ο στενός αεραγωγός εμποδίζει την ομαλή διέλευση του αέρα και προκαλεί την υπερώα και τη σταφυλή να δονούνται και να χτυπάνε στο πίσω μέρος του λαιμού, οπότε και ακούγεται αυτός ο θόρυβος που ονομάζουμε ροχαλητό. Όσο πιο στενός ο αεραγωγός τόσο πιο δυνατό το ροχαλητό.  

 

Τα κυριότερα ανατομικά εμπόδια, που μπορούν να προκαλέσουν στένωση της ανώτερης αναπνευστικής οδού, και κατά συνέπεια και ροχαλητό, είναι η σκολίωση του διαφράγματος και οι υπερτροφικές κόγχες στη μύτη, οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κοινώς κρεατάκια) στο ρινοφάρυγγα, οι υπερτροφικές αμυγδαλές, η υπερτροφική ή μακριά σταφυλή και οι στενές καμάρες της μαλθακής υπερώας.

 

Το ροχαλητό είναι παθολογικό όταν συνοδεύεται από κρίσεις άπνοιας κατά τον ύπνο, που χαρακτηρίζεται από θορυβώδες ροχαλητό με συχνές διακοπές του ύπνου λόγω ολοκληρωτικής απόφραξης της αναπνοής. Τα επεισόδια πλήρους απόφραξης της αναπνοής διαρκούν περίπου 10 δευτερόλεπτα και μπορούν να συμβούν περισσότερες από επτά φορές την ώρα, με αποτέλεσμα την ελάττωση του οξυγόνου στο αίμα και κατά συνέπεια την εντατικότερη λειτουργία της καρδιάς.

 

Συμπτώματα που μπορεί να σας βάλουν σε υποψίες είναι η εμφάνιση υπνηλίας κατά τη διάρκεια της ημέρας, αίσθημα διαρκούς κόπωσης, αδυναμία μνήμης και συγκέντρωσης, πονοκέφαλος, ευερεθιστότητα ή κατάθλιψη λόγω της κακής ποιότητας ύπνου. 

 

Το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του πάσχοντος και είναι απειλητικό ακόμα και για την ίδια του τη ζωή, καθώς εμπλέκεται με υπέρταση, στεφανιαία νόσο και αρρυθμίες.

 

Κατά τη διάρκεια του απνοϊκού γεγονότος, ο οργανισμός είναι ανίκανος να προσλάβει οξυγόνο και να διώξει το διοξείδιο του άνθρακα, με συνέπεια χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και αυξανόμενα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα. Αυτά προειδοποιούν τον εγκέφαλο να επαναλάβει την αναπνοή και να προκαλέσει μια διέγερση. Με κάθε διέγερση, ένα σήμα στέλνεται από τον εγκέφαλο στους μυς των αεραγωγών και η αναπνοή επαναλαμβάνεται με δυνατό ροχαλητό. 

 

Παράγοντες που προκαλούν ή επιδεινώνουν το ροχαλητό: 

•Φύλο: Οι άνδρες είναι γνωστό ότι ροχαλίζουν συχνότερα από ότι οι γυναίκες, διότι λόγω διαφορετικής κατανομής του λίπους αυτό συσσωρεύεται κυρίως στην περιοχή του τραχήλου, προκαλώντας έτσι στένωση του αεραγωγού. Επίσης, οι ηλικιωμένοι ροχαλίζουν συχνότερα, διότι ο μυϊκός τόνος των μυών του φάρυγγα, της σταφυλής και της υπερώας μειώνεται με την ηλικία, με συνέπεια τη σύμπτωση των τοιχωμάτων της αναπνευστικής οδού. 

•Ηλικία: Το ροχαλητό είναι πιο κοινό σε άτομα μέσης ηλικίας και η συχνότητά του αυξάνει στις ηλικίες 50 έως 60 ετών. 

•Κληρονομικότητα:  Ίσως να φταίνε τα γονίδια μας.

•Η παχυσαρκία αποτελεί ίσως την κυριότερη αιτία εμφάνισης του ροχαλητού. Τα άτομα με υπερβολικό βάρος έχουν ογκώδεις ιστούς στην περιοχή του λαιμού, φαινόμενο που εμποδίζει τη φυσιολογική ροή του αέρα, προκαλεί δονήσεις στο εσωτερικό του στόματος και ευνοεί τον υπερβολικό θόρυβο. 

•Η κατανάλωση πολλών καφέδων ημερησίως ευνοεί την πρόκληση ροχαλητού.

•Το κάπνισμα προκαλεί ή και επιδεινώνει αρκετά την κατάσταση. 

•Η λήψη αλκοόλ και ηρεμιστικών και αντι-ισταμινικών φαρμάκων. Υπάρχει άμεση σχέση της εκδήλωσης του ροχαλητού με την κατανάλωση αλκοόλ, λόγω της χαλάρωσης που αυτό προκαλεί στους ιστούς του φάρυγγα, με επακόλουθο τη σύμπτωση των τοιχωμάτων του φάρυγγα και την απόφραξή του, καθώς και με τη χρήση υπναγωγών ουσιών. 

•Χρόνια αποφρακτική ρινίτιδα, η οποία προκαλείται από κρυολογήματα ή αλλεργίες.

•Ανωμαλίες στην ανατομίας της μύτης π.χ. στραβό ρινικό διάφραγμα.

•Διογκωμένες αμυγδαλές και κρεατάκια. 

 

Πως να μειώσετε την ένταση: 

•Αποφυγή της χρήσης αλκοόλ και φαρμάκων που ελαττώνουν την αναπνοή όπως υπνωτικά και ηρεμιστικά. 

•Κατανάλωση φαγητού σε λογικές ποσότητες και ποτέ δύο με τρεις ώρες πριν τον ύπνο. 

•Άσκηση, ακόμη και ελαφριάς  μορφής. Η τόνωση των μυϊκών ομάδων βελτιώνει μεταξύ άλλων και το αναπνευστικό σύστημα, ελαττώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης ροχαλητού και άπνοιας.  

•Διατήρηση σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα. 

•Προσέλευση για ύπνο κάθε βράδυ την ίδια ώρα. Προσπαθήστε να μπείτε σε πρόγραμμα. Δύο είναι τα στάδια του ύπνου, τα οποία είναι ιδιαίτερα «ευάλωτα» στην ανάπτυξη ασταθούς αναπνοής: το Πρώτο Στάδιο, το οποίο καταλαμβάνει τις πρώτες ώρες του ύπνου, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και αρκετές φορές κατά την διάρκεια της νύχτας αν ο ύπνος δεν είναι ήρεμος και το στάδιο REM, στο οποίο συνήθως ονειρευόμαστε. Επομένως, οι ακατάστατες ώρες ύπνου συμβάλλουν στην «ακατάστατη» αναπνοή και άρα στο ροχαλητό.

•Ύπνος σε πλάγια στάση και όχι ανάσκελα. Όταν κοιμάστε ανάσκελα η σιαγόνα ανοίγει και ευνοεί το ροχαλητό. 

•Διακοπή καπνίσματος. Αυτό μειώνει τις πιθανότητες δημιουργίας φλεγμονών στους αεραγωγούς. 

•Σηκώνοντας την κεφαλή του κρεβατιού στα 10 εκατοστά. Εάν το κρεβάτι σας δεν έχει τέτοιο σύστημα, βάλετε το σε μία ελαφρώς επικλινή θέση το να κάνετε το ίδιο τοποθετώντας κάτι στα ποδαράκια του προσκέφαλου. 

•Αποφύγετε την υπερκόπωση: Φροντίστε να κοιμηθείτε νιώθοντας ελαφρώς κουρασμένοι αλλά όχι εξαντλημένοι, ώστε να εξασφαλίσετε αδιάκοπο ύπνο. Αν αυτό καταστεί απαραίτητο αποφύγετε τη μεσημεριανή κατάκλιση και μην πίνεται πολύ νερό τις βραδινές ώρες ώστε να κοιμηθείτε συνεχώς ευκολότερα. 

•Εξασφαλίστε ικανοποιητική υγρασία στο δωμάτιο: παρ’ όλο που έχουμε υγρό κλίμα, ωστόσο οι συσκευές θέρμανσης και ψύξης (καλοριφέρ, air-condition) ξηραίνουν τον αέρα. Ο ξηρός αέρας προκαλεί περισσότερες συσπάσεις του λάρυγγα με αποτέλεσμα πιο δυνατό ροχαλητό. 

•Υπάρχουν ειδικά σπρέι (ρινικά ή εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή) και αυτοκόλλητα που βοηθούν την κατάσταση ανοίγοντας του αεραγωγούς. Η χρήση των ρινικών διευρυντήρων που πωλούνται στα φαρμακεία φαίνεται ότι βοηθάει μόνο στις περιπτώσεις που το ροχαλητό οφείλεται σε ρινική απόφραξη.

•Εάν πρόκειται για μόνιμο πρόβλημα, θα πρέπει ο γιατρός να σας ενημερώσει για το πόσο μπορείτε να χρησιμοποιείτε τις εν λόγω λύσεις και πότε θα χρειαστεί επέμβαση.

•Οποιαδήποτε αναπνευστικά προβλήματα πρέπει να εξετάζονται από ειδικό, διότι και αυτά με τη σειρά τους μπορεί να προκαλέσουν ροχαλητό. Το πρώτο βήμα είναι να γίνει μια πλήρης ωτορινολαρυγγολογική εξέταση αλλά και εξέταση από πνευμονολόγο προκειμένου να εντοπιστεί η αιτία της απόφραξης. Επίσης, στην περίπτωση σοβαρού ροχαλητού, πρέπει να γίνει μελέτη του ύπνου σε κάποιο Τμήμα Ύπνου σε δημόσιο ή ιδιωτικό νοσοκομείο. 

•Ασκήσεις του λαιμού για να σταματήσει ή να μειωθεί η ένταση του ροχαλητού:

1.Επαναλάβετε δυνατά για 3 λεπτά αρκετές φορές την ημέρα το κάθε φωνήεντο ξεχωριστά: Α, Ε, Η,  Ο, ΟΥ.

2.Τοποθετείστε την άκρη της γλώσσας πίσω από τα μπροστινά πάνω δόντια. Γλιστρήστε την γλώσσα μπρος – πίσω για 3 λεπτά.

3.Κλείστε το στόμα και σφίξτε τα χείλη για 30 δευτερόλεπτα.

4.Με το στόμα ανοικτό κίνηστε την σιαγόνα προς τα δεξιά για 30 δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά.

5.Με ανοικτό το στόμα συσπάστε τον μυ πίσω στο λαιμό για 30 δευτερόλεπτα (να κοιτάτε στον καθρέπτη την σταφυλή να κινείται πάνω κάτω).

6.Επιπλέον να τραγουδάτε. Το τραγούδι αυξάνει τον έλεγχο των μυών του λαιμού και της μαλακής υπερώας, ελαττώνοντας το ροχαλητό που προκαλείται από χαλαρούς μυς.

 

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε γιατρό:

•Όταν ροχαλίζετε δυνατά και βαριά για περισσότερο από 2 μήνες. 

•Όταν αισθάνεστε υπνηλία και κούραση κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης ημέρας. 

•Όταν σταματάτε να αναπνέετε, βήχετε ή πνίγεστε κατά τη διάρκεια του ύπνου. 

 

Αντιμετώπιση 

Η θεραπεία της πάθησης εξατομικεύεται στο μεμονωμένο ασθενή, με βάση το ιατρικό ιστορικό, τη φυσική εξέταση και τα αποτελέσματα της ολυπνογραφίας.  

•Η πιο συχνή και αποτελεσματική αντιμετώπιση για την πάθηση είναι συνεχής συσσώρευση ροής αέρα υπό πίεση κατευθείαν στη μύτη (CPAP). Κατά τη διάρκεια του ύπνου ο ασθενής φορά μια μάσκα στη μύτη και μέσω των αεραγωγών εισέρχεται αέρας υπό πίεση. Η πίεση αέρα ρυθμίζεται και είναι σταθερή έτσι ώστε να αποτρέψει την κατάρρευση των μυών της περιοχής κατά τη διάρκεια του ύπνου. 

•Άλλες παραλλαγές της θεραπείας με παρόμοια συσκευή ελαχιστοποιούν τα δευτερεύοντα φαινόμενα που εμφανίζονται, όπως αίσθημα ξηρότητας στη μύτη, στο φάρυγγα, ερεθισμός του δέρματος κ.λπ. 

•Σε βαρύτερες περιπτώσεις, στις οποίες το πρόβλημα είναι πολύ σοβαρότερο, πραγματοποιούνται ειδικές χειρουργικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση της ανατομίας της περιοχής της μύτης και του ρινοφάρυγγα, με τις οποίες, τελικά, το πρόβλημα αντιμετωπίζεται σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις. Συνήθως, προτιμάται να γίνεται συρρίκνωση της μάζας των αμυγδαλών, εκτομή της σταφυλής και κατά περίπτωση αφαίρεση τμημάτων της μαλθακής υπερώας (Σταφυλο-Υπερωιο-Φαρυγγο-πλαστική-U.P.P.P.)

•Θεραπεία με λέιζερ: Αφαιρούνται οι παραπανίσιοι ιστοί. 

•Υπερωϊο-πλαστική με ραδιοσυχνότητες: Είναι μία καινούργια διαδικασία που χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα για να μικρύνει και να σκληρύνει την άνω υπερώα και τη σταφυλή, με αποτέλεσμα να δονούνται λιγότερο κατά τη διαδικασία της αναπνοής. 

 

Σας προτείνουμε: Αποσυμφορητικά της μύτης Olbas oil ή Olbas inhaler (Lanes). Επίσης αν υποφέρετε από αϋπνία δοκιμάστε Kalms Sleep (Lanes).

 

Πηγές:http://www.in2life.gr/everyday/howto/articles/177794/article.aspx

http://www.men24.gr/html/ent/378/ent.73378.asp

http://ygeia.tanea.gr/default.asp?pid=8&ct=10&articleID=4799&la=1

http://www.myworld.gr/site/content.php?artid=210622http://www.myworld.gr/site/content.php?artid=210622

http://www.helpguide.org/life/snoring.htm

 

Επιμέλεια Δέττη Χριστοφίδου