,

Δραματοθεραπεια

Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο ή βλέπουμε ένα έργο στην τηλεόραση ή ακούμε μια ιστορία, συχνά μας προκαλούνται έντονα συναισθήματα με τα παθήματα, τις δυσκολίες και τις  αντιδράσεις των πρωταγωνιστών που μπορεί να μην έχουν σχέση με μας όσον αφορά τον χρόνο, τον χώρο,  την κοινωνία και τον τρόπο ζωής. Επειδή τα συναισθήματα στην πραγματικότητα μπορεί να μας πνίγουν καμιά φορά τα αποκλείουμε ή τα διώχνουμε. Σε μια φανταστική πραγματικότητα επιτρέπουμε στον εαυτόν μας να νιώθει πράγματα χωρίς να αρνιόμαστε την παρουσία τους επειδή γνωρίζουμε  ότι η φαντασία, μας προστατεύει αλλά και μας επιτρέπει να εξελιχθούμε.

Η φαντασία μπορεί να διηθήσει δυνατά συναισθήματα διαμέσου μας χωρίς να μας καταπίνουν, επιτρέποντας μας να τα αναγνωρίζουμε και να ξεκλειδώνουμε συναισθήματα που δύσκολα αντιμετωπίζουμε όπως είναι μη καλοδεχούμενες σκέψεις και συναισθήματα, από ζήλεια μέχρι πραγματική ψυχολογική εξάντληση.

 

Στην καθημερινή μας κουβέντα συχνά χρησιμοποιούμε υπερβολές για να περιγράψουμε τα συναισθήματα μας  όπως  την απελπισία σαν ένα σκοτεινό τούνελ χωρίς φως στο τέλος κλπ.

Αυτές είναι δραματικές εκφράσεις των συναισθημάτων μας και μπορεί να είναι η αρχή της Δραματοθεραπείας. 

 

Η Δραματοθεραπεία είναι η θελημένη και μ’ επιστημονικό τρόπο χρήση των θεραπευτικών στοιχείων του δράματος και του θεάτρου στα πλαίσια ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας. Αποτελεί μια μέθοδο εργασίας και παιγνιδιού, η οποία χρησιμοποιεί μεθόδους δράσης τέτοιες που να διευκολύνουν τη δημιουργικότητα, τη φαντασία, τη μάθηση, την αυτεπίγνωση και την ανάπτυξη.  Λειτουργεί ατομικά ή ομαδικά και εντάσσεται στην κατηγορία των θεραπειών μέσω τέχνης.  Αφορά την ανθρώπινη ύπαρξη ως  Σώμα, Ψυχή και Πνεύμα. 

 

Οι αρχαίοι πολιτισμοί απέδιδαν στην τέχνη πρωτεύουσα σημασία. Μέσα από την τέχνη ο άνθρωπος μπορούσε να εκφραστεί απόλυτα και να αποβάλει τα αρνητικά συναισθήματα, αλλά και να συμμετέχει στην κοινωνική ζωή ενεργητικά. 

 

Το δράμα κατείχε εξέχουσα θέση στη θεραπεία γιατί ενσάρκωνε τα προβλήματα του ανθρώπου μέσα στη κοινωνία και την ανάγκη του να ταυτιστεί με φανταστικούς ήρωες.

 

Η λέξη Δραματοθεραπεία αποτελείται από τις λέξεις “δράμα” (δράω, δρω, δράση) και “θεραπεία” με την έννοια της αποκατάστασης της ψυχικής υγείας. Οι ρίζες της εντοπίζονται στο αρχαίο θέατρο και στις αρχαίες θεραπευτικές τελετουργίες που ήταν συνδεμένες με τη ψυχική και σωματική υγεία και που χρησιμοποιούντο για την αντιμετώπιση του αγνώστου, για θρησκευτική λατρεία αλλά και για τον εξορκισμό μιας επιδημίας και για ότι άλλο ο άνθρωπος ένιωθε την ανάγκη να ζητήσει από κάποια ανώτερη δύναμη. Όµως για να γεννηθεί το δράµα σαν αυτόνοµο καλλιτεχνικό είδος, έπρεπε να αυτονοµηθεί από την πρώτη σύσταση του, δηλαδή τη λατρεία. Ξεκινά από την αρχαία Ελλάδα όπου το θέατρο χρησιμοποιείτο ως θεραπευτικό μέσο. Η Δραματοθεραπεία με την σημερινή της μορφή, εμφανίζεται και διαμορφώνεται τον 20ο αιώνα, παράλληλα με τις άλλες μορφές ψυχοθεραπειών μέσω τέχνης (μουσικοθεραπεία, χοροθεραπεία, εικαστική θεραπεία) στις οποίες και ανήκει.

Η Δραματοθεραπεία βοηθάει στην εξερεύνηση, αναγνώριση κι επεξεργασία συναισθημάτων και σχέσεων τόσο αναφορικά με τα διάφορα τμήματα του εσωτερικού κόσμου, όσο και με τους άλλους ανθρώπους. Προσφέρει δυνατότητες γι ‘αλλαγή μέσα από αυξημένη επίγνωση και αυτογνωσία δίδοντας ευκαιρίες για πειραματισμό με ποικίλους τρόπους σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς. 

Μέσα από τη δημιουργική έκφραση, προάγει την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, της επικοινωνίας και της σχέσης με τους άλλους. Μέσα από το παίξιμο ρόλων, τη ζωγραφική, τον λόγο και το παιγνίδι, δίδεται η ευκαιρία στα μέλη μιας Δραματοθεραπευτικής ομάδας ν’ αναγνωρίσουν απ’ τη μια δομές που τους έχουν καθηλώσει σε μη-βοηθητικά σχήματα συμπεριφοράς, κι απ’ την άλλη, να έρθουν σ’ επαφή με λανθάνουσες δυνατότητες μέσα τους, ικανές να δώσουν λύσεις και να πλατύνουν τους ορίζοντες τους. 

Η χρήση μύθων, παραμυθιών και τελετουργίας στη Δραματοθεραπεία επιτρέπει προσωπικές εμπειρίες να ξαναβιωθούν και να αντιμετωπιστούν μ’ έναν συμβολικό και μεταφορικό τρόπο. Οι ιστορίες, τα θεατρικά κείμενα και τα παραμύθια παρέχουν έτσι μια δομή και την απαραίτητη απόσταση για εξερεύνηση κι ωρίμανση. 

Μέσα από το παίξιμο διαφόρων ρόλων, την παρατήρηση και τον πειραματισμό με εναλλακτικές συμπεριφορές και στρατηγικές, με τον συντονισμό και την βοήθεια του ειδικού Δραματοθεραπευτή, μέσα σ’ ένα ψυχοθεραπευτικό πάντα πλαίσιο, μαθαίνει κανείς ν’ αντιμετωπίζει διάφορες και συχνά δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η δουλειά με ρόλους (Role-play) που βοηθάει κάποιον να γίνει πιο διεκδικητικός, ικανότερος να υπερασπίζεται τις αξίες του κι αυτά που δικαιωματικά του ανήκουν, κι ακόμα πιο ευέλικτος στις διαπραγματεύσεις του με τους άλλους. Έτσι, καταστάσεις που θεωρούνται δύσκολες ν’ αντιμετωπιστούν διεκδικητικά, μπορούν να φτιαχτούν σαν ένα είδος μικρής παράστασης ή πρόβας με τη συμμετοχή όλων των μελών της ομάδας και να βρεθούν ποικίλες λύσεις με τις οποίες κανείς μπορεί να πειραματιστεί. Η ομάδα κι ο θεραπευτής παρέχουν ένα ασφαλές κι υποστηρικτικό πλαίσιο για να παρθούν ρίσκα και να εκτιμηθούν αποτελέσματα. 

H Δραματοθεραπεία  πέρα το ότι απευθύνεται σε άτομα που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες ψυχολογικές δυσκολίες, διαταραχές κλπ, απευθύνεται και σε εκείνους που θέλουν να διατηρήσουν την ψυχική τους υγεία και να μάθουν νέους τρόπους αντιμετώπισης των καταστάσεων της ζωής τους, να αναπτύξουν παραπέρα την προσωπικότητά τους.

 

Δεν απαιτείται προηγούμενη θεραπευτική ή καλλιτεχνική εμπειρία για να συμμετάσχει κάποιος σε ομάδα Δραματοθεραπείας.

 

 http://drama-mediation.blogspot.com/2010/11/blog-post_28.html, http://www.dramatherapy.gr/dthgrvers.htm, http://clubs.pathfinder.gr/Apeksartisi18ANW__/288714, 

http://www.dramatherapy.gr/

 

Επιμέλεια Δέττη Χριστοφίδου

Βοτανοθεραπεύτρια