,

Το πολυζητημένο συνένζυμο q10

Συνενζυμο q10

Το συνένζυμο Q10 ανακαλύφθηκε το 1957 στα μιτοχόνδρια της καρδιάς του βοδινού κρέατος από τον καθηγητή Fredrick L. Crane και τους συνεργάτες τους στην Αμερική. Ένα χρόνο μετά, το 1958 προσδιορίστηκε η χημική δομή του από τον  Karl Folkers. Το 1978 ο Peter Mitchell πήρε το βραβείο Νόμπελ για τη συμμετοχή του στην κατανόηση της βιολογικής μεταφοράς ενέργειας και το ρόλο του συνενζύμου σε αυτό. Τη δεκαετία του 1980 υπήρξε μια αύξηση στον αριθμό αλλά και το μέγεθος των κλινικών μελετών, ενώ βρέθηκε και η αντιοξειδωτική δράση του. 

 

Πρόκειται για μια στερεά ουσία που μοιάζει με κερί και είναι λιποδιαλυτή. Το 50% της ποσότητάς του στον οργανισμό θεωρείται ότι προσλαμβάνεται από την πέψη των λιπών, ενώ το υπόλοιπο παράγεται ενδογενώς, στο ήπαρ. Η βιοσύνθεση του από το αμινοξύ τυροσίνη, είναι μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί τη συμβολή τουλάχιστον 8 γνωστών βιταμινών (κυρίως του συμπλέγματος Β) και αρκετών ιχνοστοιχείων. Επίσης το μεβαλονικό οξύ αποτελεί πρόδρομο μόριο του συνενζύμου Q10 αλλά και της χοληστερόλης. Απορροφάται από το λεπτό έντερο προς τη λεμφική κυκλοφορία, από όπου εισέρχεται στο αίμα. Η απορρόφησή του είναι γενικά φτωχή, καθώς το 60% μιας δόσης από το στόμα απεκκρίνεται στα κόπρανα. Η κύρια οδός απέκκρισής του είναι μέσω της χολής. 

Βρίσκεται στις μεμβράνες των μιτοχονδρίων (οργανίδια των κυττάρων που παράγουν ενέργεια) όπου κατασκευάζεται η τριφωσφορική αδενοσίνη ( ΑΤP ).  Είναι ένας σημαντικός βοηθητικός παράγοντας στη μεταφορά ηλεκτρονίων μέσα στα κύτταρα και χωρίς αυτό δεν παράγεται ενέργεια. Σε μεγαλύτερες ποσότητες απαντάται στο μυοκάρδιο, στο ήπαρ, στους νεφρούς και στο πάγκρεας, ενώ η χαμηλότερη συγκέντρωσή του παρατηρείται στους πνεύμονες.

 Όπως και οι βιταμίνες A και E, το Q10 είναι λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό, που προστατεύει τη μεμβράνη του κυττάρου, καθώς και άλλα συστατικά του, από την οξείδωση των λιπιδίων. Επιπλέον συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού μας συστήματος. Ακόμη, σύμφωνα με έρευνα ιαπώνων ειδικών που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nutrition», το συνένζυμο Q10 είναι απαραίτητο σε περιπτώσεις απαιτητικής σωματικής δραστηριότητας.

Πλούσιες πηγές της συγκεκριμένης ουσίας είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως το σκουμπρί και οι σαρδέλες, το κρέας και κυρίως το μοσχάρι, το χοιρινό και το κοτόπουλο, το σπανάκι και οι ξηροί καρποί. Όμως το μαγείρεμα και οι μέθοδοι επεξεργασίας του το καταστρέφουν (το τηγάνισμα ελαττώνει το συνένζυμο  Q10 κατά 14-32% από τη τροφή).

Το συνένζυμο Q10 :

• Βοηθάει στην πρόληψη των καρδιοαγγειακών παθήσεων

• Ενισχύει το ανοσολογικό σύστημα

• Περιορίζει την περιοδοντική νόσο

• Αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας

• Είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό

• Μειώνει την αρτηριακή πίεση

 

Τα φυσιολογικά επίπεδα στο αίμα και στους ιστούς του συνενζύμου προσδιορίστηκαν μέσα από αρκετές μελέτες. Έλλειψη του συνενζύμου Q10 μπορεί να παρατηρηθεί όταν υπάρχει ανεπαρκής πρόσληψη μέσα από τη διατροφή, όταν υπάρχει μειωμένη βιοσύνθεση του, υπερβολική χρησιμοποίηση του από τον οργανισμό ή κάποιος συνδυασμός των παραπάνω. Το στρες, η μόλυνση του περιβάλλοντος και η ηλικία (σε άτομα άνω των 20 ετών μειώνεται το επίπεδο του συνενζύμου Q10 στα όργανα), η έκθεση στον ήλιο (μειώνει το επίπεδο συνενζύμου Q10 στην επιδερμίδα) όπως και η λήψη κάποιων φαρμάκων ( π.χ οι στατίνες για μείωση της χοληστερίνης και συγκεκριμένα αντιδιαβητικά φάρμακα) είναι παράγοντες που οδηγούν σε ανεπάρκεια της ουσίας αυτής. 

Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα ανεπάρκειας, ωστόσο τα χαμηλά επίπεδα του συνενζύμου έχουν συνδεθεί με διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια ή το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης 

 

Η μειωμένη πρόσληψη είναι σαφώς πιο συχνή σε παθολογικές καταστάσεις όπως:

 

• Χρόνια κόπωση 

• Καρδιακή ανεπάρκεια και άλλα καρδιολογικά προβλήματα

• Μολύνσεις      

• Κάποια διανοητικά προβλήματα 

• Μειωμένη μυϊκή δύναμη και αντοχή

 

Σαν συμπλήρωμα διατροφής επειδή είναι λιποδιαλυτή ουσία καλύτερα να παίρνεται με τροφές που περιέχουν έλαια ή λίπη, και η δοσολογία να μην ξεπερνά 100 mg (σε μεγαλύτερη δοσολογία μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, κούραση, πονοκέφαλο). Επίσης μειώνει την αντίδραση του οργανισμού στο αντιπηκτικό φάρμακο warfarin (Coumadin).

 

Σας προτείνουμε CoQ10 (10 mg) ή CoQ10 gold (30 mg + vitamin E) (LANES)

 

Επιμέλεια 

Δέττη Χριστοφίδου